السيد محمود الهاشمي الشاهرودي

494

فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)

ديهء خنثى ( - - ) خنثى ) نصف دية مرد وزن ( سه چهارم ديهء كامل ) است 21 وديهء برده ، قيمت آن است 22 - - ) برده ) . كفارهء قتل : كشتن مؤمن علاوة بر قصاص يا دية ، كفاره نيز دارد وكفارهء آن ، آزاد كردن برده ودر صورت عدم امكان آن ، دو ماه روزه گرفتن وبا ناتوانى از آن ، اطعام شصت فقير است . در قتل عمد ، كفاره جمع ( آزاد كردن برده ، دو ماه روزه گرفتن وشصت فقير اطعام كردن ) واجب مىشود ودر قتل شبه عمد وخطا بنابر قول مشهور ، كفارهء مرتّبه ( يكى از سه خصال ياد شده به ترتيب ذكر شده ) واجب خواهد بود . 23 در كفاره روزه ، بايد يك ماه ويك روز آن از ماه بعدى پى درپى باشد ؛ از اين رو ، اگر زماني شروع به روزه گرفتن كند كه امكان پى درپى بودن 31 روز آن وجود نداشته باشد ، مانند آنكه با عيد قربان يا فطر يا ماه رمضان برخورد كند ، روزه صحيح نخواهد بود وبايد دوباره از ابتدأ روزه بگيرد ؛ ليكن برخى قدما يك صورت را استثنا كرده وگفته‌اند : چنانچه كفاره به سبب قتل در ماه حرام واجب شده باشد ، بايد دو ماه روزه را در ماههاى حرام بگيرد ؛ هرچند روز عيد وأيام تشريق ( - - ) أيام تشريق ) در اثناى آن قرار گيرد وروزه روز عيد وأيام تشريق در اين صورت حرام نخواهد بود . 24 اما مشهور ، روزه اين أيام را مطلقا حرام وموجب اخلال در پياپى بودن روزهء 31 روز دانسته‌اند ؛ بلكه بر آن ادعاى اجماع شده است . 25 احكام قتل عمد : كسى كه از روى عمد انسان محترمى را بكشد ، قصاص بر أو - با وجود شرايط آن - ثابت مىشود . در موارد ثبوت قصاص در قتل عمد ، بنابر قول مشهور ، اولياى دم ، مخيّر ميان قصاص وگرفتن دية نيستند ؛ از اين رو ، نمىتوانند قاتل را بر پرداخت دية مجبور كنند . دية تنها در صورت توافق دو طرف جايگزين قصاص مىگردد ؛ چنان كه اولياى دم مىتوانند رضايت خود را به نوعي خاص از أنواع شش گانهء دية ويا به پرداخت بيش از مقدار دية مشروط كنند ( - - ) قصاص ) .